Webtoonlar ve telif hakkı veya webtoonlarda telif hakkı isminde bir yazı yazacaktım ama farkına vardım ki Webtoon TR'nin telif hakkı konusundaki hassasiyetini anlatmakla çok fazla zaman harcayacaktım. Ben de öncelikle Webtoon TR ve Telif Hakkı ismindeki bu yazıyı yazmaya karar verdim.

Webtoon TR Nedir? Amacımız Ne?

Webtoon TR, 2013 yılının Mart ayında kurulmuş ve Türklere webtoonları anlatmak, tanıtmak ve bilgilendirmek amacıyla yola çıkmıştır. Ama bunu yaparken herkesin aklına gelen çeviri yapmak yerine telif haklarını belli bir oranda gözeten bir konseptte ilerliyoruz.

Dışarıdan bir topluluk gibi görünüyoruz ve benim yazılarda kullandığım dil de "ben" değil "biz" şeklinde ama yıllardır tek başıma yürütüyorum her işi.

Yukarıda yazdıklarımı biraz daha açmam faydalı olacaktır. Öncelikle çeviri yerine bilgi vermek yolunu seçmemdeki ana motivasyonum çeviri veya editten anlamamam değildi; zira zaten 2013 senesinde iki farklı çeviri grubunda ve bir anime forumunda çevirmenlik, editörlük ve adminlik yapıyordum.

Ben resmi, yani kurallara ve kanunlara uyan bir oluşum yaratmak istedim. Resmi bir oluşum ilerleyen yıllarda webtoon portalı oluşturabilir, Koreli veya diğer Uzak Doğu ülkelerindeki yazar ve çizerlerle röportaj yapabilir, daha ciddiye alınır ve şu an aklıma gelmeyen birçok olanağa sahip olabilir.

Ama çeviri grupları ne yapıyor? Telif hakkını hiçe sayarak yazarın veya çizerin 7 gün boyunca, günde belki de 10 saatin üzerinde emek verdiği webtoonu İngilizceden Türkçeye çevirip kendi sitelerinde veya başka bir sitede herkesin erişimine açık bir şekilde yayınlıyorlar.

Şimdi doğrucu Davut olmayacağım: Ben de dahil olmak üzere neredeyse herkes her gün korsan içerik izliyor, okuyor, dinliyor. Bu yüzden çeviri gruplarını yargılamanın benim haddim olduğunu iddia etmiyorum.

Lakin öyle çeviri grupları var ki yaptıkları iş yasal olmamasına rağmen bu işten para kazanıyorlar. Bununla da yetinmeyip dolaylı olarak “bu webtoon bizim”, “biz bu webtoon için emek verdik” ve buna benzer birçok cümleyi zerre utanmadan kurabiliyorlar.

Konudan biraz saptık gibi, en iyisi tekrardan Webtoon TR'nin amacına gelelim.

Webtoon TR'yi kurma fikri, daha Türkçeye çevrilmiş 10 webtoon bile yokken anime forumlarında açtığım “Webtoon Nedir?” yazısından sonra ortaya çıktı.

Çeviri grubu olarak kurmak veya sonradan çeviri grubuna dönüştürme düşüncesi de aklımın bir kenarında vardı. Ama o zaman elimde çevirdiğim ve editlediğim başka mangaların olması nedeniyle bu düşüncemi erteledim.

2013 senesinin ilerleyen günlerinde Türkçeye çevrilen webtoon sayısı arttı, webtoonlara olan ilgi de arttı. Webtoonlarla ilgili bilgilere olan talep de aynı şekilde arttı. Bu yüzden çeviri grubu fikrini çok kısa sürede tamamen aklımdan sildim.

Zaten o dönemlerde Webtoon Garden vardı; oldukça kaliteli ve hızlı şekilde webtoon çevirileri yapıyorlardı. Hatta benim de birkaç çalışmada katkım olmuştu. Ayrıca Webtoon TR ile Webtoon Garden birbirini destekleyen sitelerdi.

Kısacası birisinin çıkıp telif hakkını ihlal etmeden webtoonlar hakkında sadece bilgilendirici içerik üretmesi gerekiyordu. Bunu da Webtoon TR kendine amaç edindi.

Aradan geçen neredeyse 13 yılın sonunda amaçlarımdan bazılarına ulaştım, bazılarına ulaşamadım. Ama şu bir gerçek ki Webtoon TR hâlâ ayakta ve bundan 100 sene sonra bile çok büyük ihtimalle ayakta kalmaya devam edecek.

Her ne kadar webtoonlar hakkında bilgiye olan talep, webtoonun kendisine kıyasla çok ama çok az olsa da.

Webtoon TR'nin Telif Hakkı Anlayışı

Webtoon TR'den ziyade benim telif hakkı anlayışım da denilebilir. Madde madde yazmak gerekirse:

• Webtoon TR'de kesinlikle webtoon çevirisi, doğrudan indirme linki vb. yayınlamamak adeta mottomuzdur.
• Webtoonlardan kesitler, Kore yasalarına göre telif hakkı ile korunuyor mu bilmiyorum (örneğin animelerin içinden görüntü paylaşmak Japon yasalarına göre suçtur) ama telif hakkıyla korunuyorsa bile böyle bir bilişim çağında bu kanunlara uymak prensiplerime aykırıdır. Bu yüzden webtoonlardan belli oranda görüntü yayınlıyoruz.
• Çeviri grupları ile karşılıklı banner, link değişimi gibi yollarla birbirimizi destekleme konusunda oldukça açık görüşlüyüz.
• Çeviri gruplarının tanıtımını ve reklamını (ücretsiz) yapmayı da sakıncalı görmüyoruz. Sonuçta webtoonları yasal olmayan yollarla okuyabileceğiniz yönlendirmeyi yapıyoruz ama kullanıp kullanmamak tamamen sizlere kalmış.
• Telif hakkını ihlal eden; çeviri yapmak, editörlük yapmak, webtoon indirmek veya okumak gibi eylemlerin nasıl yapılacağına dair yazılarımız da sizlerden gelen talepler üzerine hazırlanmıştır. Biz yolu gösteriyoruz ama o yolu izleyip izlememek ve telif hakkını ihlal edip etmemek tamamen sizin kararınızdır.

Uzun Lafın Kısası

Biz telif haklarına belli oranda riayet eden Türkiye'deki ender platformlardan biriyiz. Yukarıda da yazdığım gibi bazı konularda telif haklarını ihlal ettiğimiz durumlar olabiliyor ve okuyucularımızı telif haklarını ihlal etmeye yönlendirebilecek içeriklerimiz de mevcut.

Telif hakkı meselesinde çoğu alanda esnek bir sistemimiz var. Ama telif hakkına esas özne olan webtoonun bizzat kendisi konusunda son derece katı bir anlayışla hareket ediyoruz.

Okuması birçok kişi için sıkıcı bir yazı olduğunun farkındayım. Ama bizi görüp de “boş boş işlerle uğraşıyor” diyen insanların da farkındayım.

Belki bu yazı vesilesiyle bu kişilerden bazılarına Webtoon TR'nin varlık sebebini anlatabilmişizdir.